کندهار (پژواک) ـ مسؤولان ریاست زراعت و مالداری کندهار می‌گویند که حاصلات انار در این ولایت امسال نسبت به سال گذشته کاهش یافته؛ از سوی دیگر، کمبود آب، پایین بودن قیمت انار و نبود دسترسی به بازارهای خارجی، باغ‌داران را با زیان روبه‌رو کرده‌است.

محمدحنیف حقمل، سخنگوی ریاست زراعت و مالداری کندهار به پژواک گفت که در ولسوالی‌های مختلف این ولایت در حدود ۱۵ هزار هکتار زمین باغ‌های انار وجود دارد و پیش‌بینی می‌شود امسال حدود ۲۲۰ هزار تُن انار از این باغ‌ها برداشت شود؛ در حالی که میزان حاصلات انار در سال ۲۰۲۵ میلادی ۲۷۵ هزار تُن برآورد شده بود.

او افزود که خشک‌سالی بر باغ‌های انار کندهار تأثیر منفی گذاشته‌؛ اما میزان خسارت در ولسوالی‌های مختلف متفاوت است. باغ‌داران ولسوالی ارغستان بیش از دیگران آسیب دیده‌اند و شماری از آنان به دلیل کمبود آب، باغ‌های خود را از بین برده‌اند.

به گفتۀ او، «امسال باغ‌های انار ۳۰ درصد آسیب دیده‌اند که بیشترین خسارت در ارغستان وارد شده‌است؛ اما حاصلات انار در ارغنداب و شماری از ولسوالی‌های دیگر نسبتاً خوب است و خشک‌سالی تأثیر چندانی بر آن‌ها نگذاشته است

میرزامحمد، یکی از باغ‌داران ولسوالی ارغنداب می‌گوید که در گذشته مشکل آب چندان جدی نبود؛ اما اکنون پایین رفتن سطح آب‌های زیرزمینی، آبیاری باغ‌های انار را دشوار ساخته و هزینه‌های آن را افزایش داده‌است.

او به پژواک گفت: «در گذشته آب داشتیم؛ حتا اگر انارهای ما خراب هم می‌شدند، زیان چندانی نمی‌دیدیم. اکنون سطح آب بسیار پایین رفته و بیرون کشیدن آن از عمق زمین هزینه دارد، در حالی که انار در این‌جا قیمت مناسبی ندارد.»

به گفتۀ میرزامحمد، نبود بازارهای خارجی برای انار نیز مشکلات باغ‌داران را افزایش داده‌است؛ زیرا قیمت انار در بازار داخلی پایین است و باغ‌داران نمی‌توانند هزینه‌های تولید و آبیاری را به ‌گونۀ مناسب تأمین کنند.

او می‌گوید که در حال حاضر کابل و هرات بازارهای مهم داخلی برای انار کندهار هستند؛ اما در این شهرها نیز انار به قیمت مناسب فروخته نمی‌شود و زمینۀ صادرات آن به بازارهای خارجی محدود است.

همچنان، حیات‌الله، یکی دیگر از باغ‌داران ولسوالی ارغنداب می‌گوید که خشک‌سالی بخشی از محصولات انار را آسیب زده و بسیاری از میوه‌ها ترکیده‌اند که در نتیجه، ارزش فروش آن‌ها کاهش یافته‌است.

موضوف اضافه کرد: «از یک‌سو، خشک‌سالی باعث خراب شدن انارها شده و بخش بزرگی از آن‌ها ترکیده‌اند؛ از سوی دیگر، این محصولات در داخل کشور بازار ندارند. اگر برای آن‌ها بازار خارجی پیدا نشود، باغ‌داران انار قندهار با زیان‌های سنگین روبه‌رو خواهند شد.

ندامحمد فاروقی، تاجر انار می‌گوید که تلاش کرده‌است از طریق روابط تجارتی خود، تاجران خارجی را تشویق کند تا انار کندهار را خریداری کرده و به کشورهای دیگر انتقال دهند.

به گفتۀ وی، اخیراً تاجرانی از روسیه و اوزبیکستان را به کندهار دعوت کرده بود تا از باغ‌داران و تاجران انار خریداری کرده و آن را به ازبکستان صادر کنند.

فاروقی تصریح کرد: «در حال حاضر با تاجران روسی و اوزبیکستانی برای حدود ۸۰ تُن انار قرارداد بسته‌ایم. این انار در اوزبیکستان دوباره بسته‌بندی شده و سپس به روسیه، جاپان، کوریای جنوبی و شماری از کشورهای دیگر صادر می‌شود؛ اما اگر صادرات نتیجۀ خوبی داشته باشد، این تاجران روسی تا پنج هزار تُن انار از قندهار انتقال خواهند داد.»

به گفتۀ او، اگر این قراردادهای تجارتی موفق شوند و صادرات انار گسترش یابد، باغ‌داران کندهار خواهند توانست برای محصولات خود بازارهای جدید پیدا کرده و زیان‌های اقتصادی‌شان را کاهش دهند.

انجنیر عبدالباقی بینا، معاون اتاق تجارت کندهار می‌گوید که از سال گذشته به این‌سو، در داخل کشور از انار آب‌میوه و رب تولید می‌شود و علاقه‌مندی بازار به این محصولات نیز افزایش یافته‌است.

او به پژواک گفت: «هرچند به دلیل بسته شدن مسیرها، صادرات انار کاهش یافته‌است؛ اما خبر خوب این است که در داخل کشور از انار آب‌میوه و رب تولید می‌شود که برای مدت طولانی قابل نگهداری‌اند و بازار خوبی دارند.»

بینا می‌افزاید که پروسس انار می‌تواند راه بدیلی برای کاهش مشکلات فروش انار تازه باشد؛ زیرا محصولات تولیدشده از انار برای مدت طولانی قابل نگهداری هستند و فرصت بیشتری برای عرضه آن‌ها به بازار فراهم می‌شود.

به گفتۀ وی، پاکستان در سال‌های گذشته بزرگترین بازار انار کندهار بود و هر سال بین ۵۰ هزار تا ۹۰ هزار تُن انار به این کشور صادر می‌شد؛ اما از سال گذشته به این‌سو، به دلیل بسته شدن مسیرهای تجارتی میان افغانستان و پاکستان، صادرات انار با مشکلات روبه‌رو شده‌است.

باغ‌داران انار کندهار در حالی با مشکلات ناشی از خشک‌سالی، هزینه‌های آبیاری و نبود بازار روبه‌رو هستند که دسترسی به بازارهای خارجی در کنار بازارهای داخلی برای فروش محصولات و گسترش صنعت پروسس انار می‌تواند نقش مهمی در کاهش زیان‌های اقتصادی آنان داشته باشد.

تبصره : کاهش حاصلات انار کندهار در کنار خشک‌سالی، کمبود آب و محدودیت بازارهای صادراتی، نشان‌دهندۀ آسیب‌پذیری اقتصاد زراعتی در برابر تغییرات اقلیمی و مشکلات تجارتی است. ایجاد بازارهای بدیل، تسهیل صادرات و سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی مانند تولید آب‌میوه و رب انار می‌تواند از ضایع‌شدن محصولات جلوگیری کرده و درآمد باغ‌داران را افزایش دهد. در کنار آن، مدیریت منابع آب و حمایت عملی از باغ‌داران برای پایداری این صنعت ضروری است.